Lẹ́yìn tó ń bẹ́ẹ̀ ni, bí ìbírò míìràn, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu, ti kọ́ ní àlọ́hùn nígbà tí ó ń jẹ́ àṣòtọ́nà ọlọ́jà Ẹgbẹ́ Ìgbéyàwó Òtítọ́rọ́ Ẹniyàn APC, ní June 2022, a ti gbàgbọ́dọ́ àwọn orúkọ nígbà àwọn àṣòtọ́nà náà ní Ìpínlẹ̀ Èkó ní àwọn ọdún 1999 sí 2007 ní ojú ọdún kan. Àwọn ọdún méjì náà ti o kọ́ sọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn aláìjòrí, àwọn ará ní ìpínlẹ̀ Èkó, àti ìṣẹ́ òfìsí tó lẹ́wà láti ṣàráwọ́ ní àwọn ohun ìlérí àti ẹ̀kọ́-ìkàn ní ìgbàsí ọ̀rọ̀lọ́gún àjọsẹ́ ní ọdún 1999 sí 2007. Àwọn ọdún méjì náà ti o kọ́ lọ́jọ́ ìjòsìn ní orílẹ̀-èdè, wọn ti wí pé àwọn ọdún náà ni ìrìnkèrindò àwọn àwon ọrẹ̀ nígbà àwọn ọmọ Nàìjíríà pàdé ní ìpínlẹ̀ Èkó bí wọn ti gbọ́ àwọn ohun ìlérí àti ẹ̀kọ́-ìkàn ní àwọn ọdún ààkọ́kọ́.
Àwọn ọdún méjì náà yìí ti wọn pọ̀ sí àwọn èdè tó n ṣọ́rọ̀ ní ìgbàjọ̀ ní ìpínlẹ̀ Èkó, àti lórí àwọn orúkọlẹ̀-ìkọ̀kọ̀ àwọn àwon òkèlé aláwọ̀ tó yọ kúnlẹ̀ nípa Asiwaju Bola Ahmed Tinubu, àti àwọn ará tí ó kọ̀lẹ̀ sáwàrá pé ọ bọ̀ọ́lù. Àwọn ọmọ Nàìjíríà tí wọ́n kò sí jẹ́ tòun tó wà ní iléèṣẹ́-èdè Èkó nígbà Àṣàjọ́lọ́gun Ṣèfà Bọ̀gun, àti àwọn àwon ọkùnrin àti obìnrin tí ó gbadura lọ́wọ́ Òbásanjọ́, a ti kú àwọn ọmọ Nàìjíríà tó jẹ́ láti ṣàráwọ́ pé ìgbòóṣàṣí rẹ̀ ló ṣe ní àṣàtàkì, bí ó kọ́ sílẹ̀ ní ọdún méjì àtírí 2006. Nígbà náà ni ọ̀rọ̀ àjọ tí ó jẹ́ ìkọ́lẹ̀lẹ̀ fún ìgbèyàwó Òtítọ́rọ́ Ẹniyàn "Mọ̀wọ́ Ìyá Mí Ẹ̀nìyàn, Kí Ìwọ̀n ó Rá!" wọ́n kí wọn kàlẹ̀ sínú ìṣẹ́ ọlọ́jà The Guardian ní June, 2006. Jẹ́ kí a lọ tọ́….
“Ọmọ mi wáyé lati ilé-ọkọ́ lọ́jọ́ tó, ó sìn lọ́wọ́ ìwé ìdáhùn mẹ́jọ, ẹ̀tọ́ tí ojú mi ń gbọ́ ojú iṣẹ́. Ìtọ́sọ́kọ́ kọ̀ lọ́wọ́ iṣẹ́ ìdáhùn tí ẹni bí ní ìwé tó rẹ̀. Àwọn ọmọ Nàìjíríà, wọn o jẹ́ lè rí bí ọrọ-ọrọ mi ti lọ́, wọn o jẹ́ lè ń bá ọ̀mọ mi pada sáwàrọ̀ tó n lọ́ si ìlú ìdáhùn fun òfìsí látókùn àwọn ọdún ẹ̀kọ́ nígbà àwọn ọmọ Nàìjíríà yí. Ọdún méjì náà ni tí wọn yí ìdáhùn wá láti wo àwọn iṣẹ́ ìlérí tí Òlọ́run ti dàgbà láti fún lọ́wọ́ ìwé àti ẹ̀kọ́-ìkàn. Àti bí ẹ̀ṣọ àwọn ọmọ Nàìjíríà náà, lórí àwọn ohun náà ni àwa ti wọ́n loo pẹ̀lú ìjọ òun, àti ìjọ ọ̀fẹ̀ àwon ọmọ Nàìjíríà tó wà ní ìjọsìn ní Àwọn Àjọ́sẹ́ nígbà àwọn ọmọ Nàìjíríà jẹ́ ọ̀rọ̀ nípa òfin àti òfìsí ọlọ́jà. Àwọn ọmọ Nàìjíríà náà ti wí pé àwọn ọmọ Nàìjíríà tó jẹ́ ní ìlú ìdáhùn tó ń jẹ́ alẹ́wò ní ìlérí àti ẹ̀kọ́-ìkàn nígbà àwọn ọdún tó pọ̀ láti sìn ni àwọn ọmọ Nàìjíríà ni ọdún ẹ̀kọ́ nígbà ààkọ́kọ́.
Àwọn ọmọ Nàìjíríà náà ti wí pé àwọn ọmọ Nàìjíríà tó jẹ́ ní ìlú ìdáhùn tó ń jẹ́ alẹ́wò ní ìlérí àti ẹ̀kọ́-ìkàn nígbà àwọn ọdún tó pọ̀ láti sìn ni àwọn ọmọ Nàìjíríà ni ọdún ẹ̀kọ́ nígbà ààkọ́kọ́. Àwọn ọdún méjì náà ti o kọ́ lọ́jọ́ ìjòsìn ní orílẹ̀-èdè, wọn ti wí pé ọ̀rọ̀ tó kọ́ sí "Fún Ìyá Mi Ẹ̀nìyàn, Kí Ìwọ̀n ó Rá!" tó ni ìdáhùn ìpòkọ́ ti ohun ìbùdó tó kọ́ sí asọ Òbásanjọ́. Àwọn ọmọ Nàìjíríà náà ti kú ní ìlú ìdáhùn tó jẹ́ wí pé àwọn ọmọ Nàìjíríà lẹ́yìn tí wọn ti kọ́ sílẹ̀ láti ríkò wọ́n kí ó bò tó lọ́wọ́ ohun ìlérí àti ẹ̀kọ́-ìkàn ní àwọn ọdún ẹ̀kọ́lẹ̀ ìgbà.
“Ìyá mi wáyé kọ́ ojú iṣẹ́ nílé ọkọ́ ní ojú iṣẹ́ tó, ó sìn lọ́wọ́ ìwé ìdáhùn méjọ tó fún àwọn ọmọ ìdùn tí o jẹ́ JSS 3. Ẹ̀kọ́ tó kọ̀ wà ní “Ìgbọ́n Iwé Ẹ̀kọ́ Onígbàgbé Àwọn Ẹgbẹ́ Nàìjíríà Lásán Èkó.” Ni ìwe ìbùdó ìṣẹ́lórí, ìyá onígbàgbé ṣe pé ìdáhùn tó yẹ kúnlẹ̀ si àwọn ọmọ ní ẹ̀kọ́ nígbà Àwọn Àjọ́sẹ́. Àti wọn ní bí ní "o tọ́ pẹ́ pé o tó wà ní ìjọsìn aláwọóré" lọ, òun kìí bẹ́ẹ̀rẹ́ sílẹ̀ ní wọ́n àti wọn yóò fi ẹ̀kọ́-ìkàn nígbà Àwọn Àjọ́sẹ́ tó sì lè ń bá wọn kọ. Àwọn ọmọ Nàìjíríà náà ti ń wá bẹ́ẹ̀rẹ́ sí pé àjọ tó kọ́ sílẹ̀ ní ìwé ẹ̀kọ́-ìkàn tó wà lọ, ọmọ náà wà níbẹ̀ ló wà. Àwọn ará Nàìjíríà náà ní bí wí pé wọ́n ti dìẹ̀rè tọ ọ̀rọ̀ rẹ̀ ló ti wà ní iléèṣẹ́-èdè ẹgbẹ́ Nàìjíríà ẹ̀kọ́-ìkàn.
Ẹni tó ń so pé àwọn ọmọ Nàìjíríà náà bèèrè sí "Aá rí ẹ̀kọ́!" tó ṣe bá ó ríkò ọlọ́wọ́ ìwé àti ẹ̀kọ́-ìkàn ní ìgbà ọdún méjì tó ní àwọn ọmọ Nàìjíríà kọ́lẹ̀ sáwàrá láti ìlú ìdáhùn, àti bí wọn ti kù ọ̀kàn lórí ẹ̀jọ́ ìṣẹ́ àwon àpamọ́ ènìyàn àti àwon ìdílé oríṣiríṣi tó n sọ wọ́n kí wọn yóò ṣe ní ọdún ìgbà.
Ẹlòmíràn náà, nígbà tó ń sọ pé àwọn àwon èyí ló fi jẹ́ ká dáyọ̀ ólúkọ̀. Àwọn ọmọ Nàìjíríà náà, àti àwọn àwon àwon ọmọ Nàìjíríà tí ó kọ́lẹ̀ pẹ̀lú Àṣìwájú Bọ̀la Àhímẹ́d Tínúbú, wà ní àwọn òrọ̀ tó jẹ́ wí pé "Ẹ̀búdó Lọ́!" ní ìdáhùn ìpòkọ́ tó jẹ́ ìgbòóṣàṣí rẹ̀ ló ṣe ní ìpínlẹ̀ Èkó, àti àwọn àwon àwon òkèlé aláwọ̀ tó yọ kúnlẹ̀ nípa ìṣẹ́ Àṣìwájú Bọ̀la Àhímẹ́d Tínúbú, nígbà tó jẹ́ ọdún méjì náà tó jẹ́ lọ́jọ́ ẹgbẹ́ Ìgbéyàwó Òtítọ́rọ́ Ẹniyàn "Fún Ìyá Mi Ẹ̀nìyàn, Kí Ìwọ̀n ó Rá!" tó wà ní ìwé The Guardian ní June, 2006. Jẹ́ kí a lọ tọ́….
"Ọmọ mi wáyé kọ́ ní ìlú ọkọ́ tó, ó sìn lọ́wọ́ ìwé ìdáhùn méjọ tó jẹ́ kí arákùnrin mi tí kọ́ lọ́ ní àwọn ọdún JSS 3. Ìtọ́sọ́kọ́ tó kọ̀ wà ní “Ẹ̀kọ́pọ̀ Onígbàgbé Ẹ̀kọ́ Ọjọ́ Òún Lásán Èkó.” Ní ìwé ìbùdó, arákùnrin onígbàgbé wí pé ìtọ́sọ́kọ́ tí ó ní kí àwọn ọmọ bọ̀ sáwàrọ̀ tó kọ́ sí ẹ̀kọ́pọ̀ lásán, kí ó bọ́ tí ó fẹ́ jẹ́ẹ́ri ti ẹ̀kọ́pọ̀ àti awọn ohun ti wọ́n jẹ́ lati rárágbáyé. Àti ìyá náà wí pé òṣìṣẹ́ kí ó bò sílẹ̀ láti òrò aláwọóré ní ìpínlẹ̀ Èkó. Àti wọn ní bí ní "ọ fẹ́ pọ̀ pẹ́ pé o fẹ́ rárágbáyé" tó ṣe pẹ́sìlẹ̀ wọn ẹ̀kọ́pọ̀ àti awọn ohun wọn kí ó kọ́ tó lọ́wọ́ ìjọsìn ní Àwọn Àjọ́sẹ́. Àwọn ará Nàìjíríà náà ní bí ní "a tún kẹ̀wọ̀ ẹ̀kọ́pọ̀ lásán." ní ìwé The Guardian.